Verona: Enrico Carli

Italië, Verona, 1 januari 2015: standbeeld Enrico Carli (foto: René Hoeflaak)

Italië, Verona, 1 januari 2015: standbeeld Enrico Carli (foto: René Hoeflaak)

Regelmatig schrijf  ik over de geschiedenis van Rotterdam en invloedrijke stadsingenieurs als Rose, Stieltjes, Van der Tak en De Jongh. Mannen die Rotterdam door de industriële revolutie heen loodsten. Waterridders. Een tijdgenoot van het zojuist genoemde kwartet is de Italiaan Enrico Carli (1845-1898). Carli is de Rose van Verona. Ik zag zijn standbeeld op de eerste dag van dit nog prille jaar op een grasveld aan de Piazzale 25 Aprile in de Italiaanse stad Verona.  Een veldje ingeklemd tussen een kanaal en het bus- en treinstation van de bijna een kwart miljoen inwoners  tellende stad in de regio Veneto.

Carli is de bedenker, ontwerper en projectleider van de aanleg van het Camuzzoni kanaal. Het kanaal loopt dwars door de stad en is vernoemd naar de toenmalige burgemeester van Verona, Giulio Camuzzoni.  Hij doorziet in het midden van de negentiende eeuw  de bittere noodzaak voor de aanleg van een kanaal. Een noodzaak met zowel een preventief als strategisch karakter.

Strijd tegen water

1 januari 2015, Italië, Verona:  Camuzzonikanaal (foto: René Hoeflaak)

1 januari 2015, Italië, Verona: Camuzzoni kanaal (foto: René Hoeflaak)

Verona gaat dan al eeuwenlang gebukt onder een strijd tegen het water  van de regelmatig overstromende rivier Adige.  Een kanaal kan het driftende water van de naastgelegen rivier opvangen en de eeuwen oude strijdbijl begraven. De aanleg van het kanaal begint in 1870. De vernietigende overstroming van 1882 die twee derde  van de stad onderdompelt  werkt uiteindelijk slechts vertragend.

Van gevaar naar kans

De primaire noodzaak voor de aanleg van het kanaal is de economische achterstand van de stad. Verona had zich tot aan 1866 onderworpen en dienstbaar opgesteld aan het Oostenrijkse bewind. De meeste Veronezen werken op dat moment in de landbouw en agrarische sector. De industriële vooruitgang dreigt  aan de stad voorbij te gaan. Leegloop naar andere steden en verval ligt op de loer. Burgemeester Camuzzoni  doorziet de gevaren en bedreigingen en zet die om in een kans. Zijnde de aanleg van een kanaal die de stad verbindt met opkomende industriële regio’s en bedrijven aantrekt. Hij zoekt hiervoor contact met de ingenieur Enrico Carli. In 1872 werkt Carli zijn plan uit. Twee jaar later keurt de gemeenteraad van Verona het plan goed. 1887 wordt het kanaal geopend.  Carli ontwerpt later nog kanalen in Milaan en Mantova en leidt diverse waterprojecten in de Italiaanse regio Lombardijen. Hij overlijdt in Milaan in 1989. Carli heeft een standbeeld in Verona. Rose een straatnaam in Rotterdam.

Aanleg Camuzzoni kanaal rond 1900 (bron: http://it.wikipedia.org/)

Aanleg Camuzzoni kanaal rond 1900 (bron: http://it.wikipedia.org/)

Verona, 1 januari 2015: Piazza Bra (foto: René Hoeflaak)

Italië, Verona, 1 januari 2015: Piazza Bra (foto: René Hoeflaak)