Dijkwerkers

Rotterdam-Zuid en Cruijff, ze hebben meer met elkaar gemeen dan alleen het voetbalseizoen 1983- 1984. Om nu te zeggen dat ze bij elkaar horen, gaat iets te ver maar wandel door een willekeurige Rotterdamse wijk en een bruggetje is snel gemaakt. Zo schreef ik enkele maanden geleden nog een blog over de draaideuren van de firma Cruijff uit Amsterdam in één van de markantste gebouwen van Rotterdam. Vandaag overbrug ik de afstand tussen Amsterdam, Barcelona en Rotterdam met de Dijkwerkers. ‘Dijkwerkers?’, hoor ik je zeggen. Dijkwerkers is één van de standbeelden van de 81-jarige beeldhouwer Ernst Arnold Frederik Robert van Zanten. Ek voor intimi.

Rotterdam, 18 augustus 2014. De Dijkwerkers (foto: René Hoeflaak)

Rotterdam, 18 augustus 2014. De Dijkwerkers (foto: René Hoeflaak)

Van Zanten ontwierp een reeks van standbeelden die zijn terug te vinden in Baarn, Naarden, Hilversum, Soest en Utrecht om maar enkele plaatsen te noemen. En ook in Rotterdam en Amsterdam. Je voelt hem al aankomen, het bruggetje. Voor het Rotterdamse werk van Van Zanten neem ik je graag mee naar de Maashaven Zuidzijde. Want daar staat, onder de metrospoorbrug, het monument van de Dijkwerkers. Het kunstwerk symboliseert de samenwerkende mens in de strijd tegen het water en is onthuld in 1970. Vier jaar voor een andere strijd. Die tussen Nederland en West-Duitsland tijdens de WK voetbalfinale. Een strijd met een penalty. Na een overtreding in de eerste minuut. Op Johan Cruijff. Een tackle die Van Zanten – in opdracht van de gemeente Amsterdam- inspireerde tot het maken van een standbeeld met twee duellerende spelers. Het kunstwerk werd in 1979 bij het Olympisch Stadion onthuld door de oud bondscoach Rinus Michels. Zoekend naar informatie over het Amsterdamse kunstwerk lees ik steeds en overal dat het hier gaat om de uitbeelding van een Cruijff tackelende Berti Vogts met als gevolg DE bewuste penalty. Vogts zal Cruijff tijdens de finale ongetwijfeld wel een aantal keer hebben getackeld. Maar de aanleiding voor de penalty in de eerste minuut was volgens mij een overtreding van Hoeneß. Maar wat maakt het uit? Cruijff in ieder geval niets, Hoeneß zit in de gevangenis, Michels is overleden, het beeld is verplaatst en Vogts haalde deze zomer het nieuws met een unieke dubbelrol tijdens een oefeninterland. Coach van Azerbeidzjan en gelijktijdig adviseur van tegenstander USA. En zo zijn we weer terug bij het motto van de dijkwerkers; Samengaan in de strijd.

1974: Tackle van de toen 22-jarige Uli Hoeneß (bron foto: http://www.eatsport.net/)

1974: Tackle van de toen 22-jarige Uli Hoeneß (bron foto: http://www.eatsport.net/)