Rotterdam: Chaplin en Ford

Rotterdam, Charlie Chaplin aan de Van Beuningenbrug (foto: René Hoeflaak)

Rotterdam, Charlie Chaplin aan de Van Beuningenbrug (foto: René Hoeflaak)

Het is, welbeschouwd, een onverzettelijk duo. Ze wijken nog geen vier meter van elkaar en houden het al meer dan tachtig jaar samen uit. Zonder één woord te wisselen. Ver van het homeland, in Rotterdam. Samen hebben ze beschadigingen, vandalisme, een oorlog, hete zomers, strenge winters en aanvallen van buitenaf weerstaan.  Zelfs de dood heeft ze niet gescheiden. Een onthoofding in 2007 evenmin. En eigenlijk passen ze amper bij elkaar. Of zelfs helemaal niet! Charlie aan de oostzijde en Henry  aan de westzijde. Eigenlijk hebben ze niets te zoeken in Rotterdam. Het is zelfs de vraag of ze de stad een warm hart toedragen.

Verdriet onder Rotterdamse arbeiders

Enkele weken geleden bezocht ik beide heren op hun vaste stek, aan de Van Beuningenbrug in Rotterdam.  De stenen combinatie van regisseur en komiek Charlie Chaplin en autofabrikant Henry Ford aan de Van Beuningenbrug in Rotterdam Blijdorp was een idee en het product van de Rotterdamse kunstenaar Leendert Bolle (1879-1942). Waarom koos hij in 1931 voor een beeld van de beide Amerikanen in Rotterdam?  Vooralsnog een vraag zonder antwoord. Een standbeeld als eerbetoon lijkt onwaarschijnlijk. Want na zijn (eerste en enige) bezoek aan Rotterdam een jaar eerder, besloot Henry Ford de bouw van een nieuwe Fordfabriek onmiddellijk stil te leggen en de gehele fabricage te verplaatsen naar Amsterdam. Te ver van het water, zo oordeelde hij over de Rotterdamse fabriek. Dit tot verdriet en verbijstering van de vele Rotterdamse arbeiders. Het Rotterdamsch Nieuwsblad van 6 oktober 1930 berichtte over een grillige Ford die niet kwam opdagen voor de eerste steenlegging. Niet lang daarna zou blijken waarom.

Rotterdam, Van Beuningenbrug. Beeld van Henry Ford (foto: René Hoeflaak)

Rotterdam, Van Beuningenbrug. Beeld van Henry Ford (foto: René Hoeflaak)

Charlie en de Erasmusprijs

Over Charlie Chaplin kunnen we nóg korter zijn. Hij bezocht Nederland in 1965 voor het in ontvangst nemen van de Erasmusprijs in Amsterdam. Zijn standbeeld in Rotterdam was in ieder geval geen aanleiding om ook Rotterdam, de stad van Erasmus, te bezoeken.

Chaplin & Ford? Hoogstens een kekke naam voor een Rotterdams driesterrenrestaurant.

Als die er ooit komt, weet je nu waarom…

Dit artikel werd eerder, in april 2013, geplaatst op www.stadslog.nl