Een eeuw lang het Rotterdamse venster op de wereld.

Augustus 2010: Op weg naar een afspraak in café Boudewijn loop ik door de Gouvernestraat in Rotterdam. 

Bij huisnummer 133, Lantaren/Venster, sta ik even stil om mijn fototoestelletje uit mijn binnenzak te halen. Ik sta hier immers in een historische periode voor een historisch adres in de (culturele) geschiedenis van Rotterdam. 

Talking Heads

Ik herinner mij mijn eerste bezoek aan Lantaren/Venster (L/V), begin jaren tachtig. Level 42. Voor de Talking Heads in 1977 was ik net iets te jong en de Simple Minds in 1982 heb ik gewoon gemist. Die zag ik een jaar later overigens nog in de Doelen, net na de release van  “New Gold Dream”. 

Dennis Hopper

Daarna bezocht ik L/V nog een aantal keer tijdens het Internationale Filmfestival. De overlevering wil dat regisseurs als Dennis Hopper en Jim Jarmusch (Paris, Texas) aan de bar hebben gestaan. Zoals ik al eerder in één van mijn berichten schreef, verhuist L/V haar muziek- en filmactiviteiten begin oktober naar de New Orleans Toren op de Wilhelminapier. Een onderkomen met een passendere naam voor een Jazzpodium kan bijna niet. 

Ons Huis

Aan de inrichting wordt nu hard gewerkt, zag ik vanmiddag met eigen ogen, glurend door het raam. Dans, theater en L/V producties blijven achter op de Gouvernestraat. L/V is deze zomer gesloten in verband met de verhuizing. Een historische verhuizing. Immers vanaf 1909 is het adres aan de Gouvernestraat 133 een cultureel centrum en ontmoetingsplaats. In eerste instantie als “Ons Huis”, een plaats voor maatschappelijke- en volksontwikkeling. In de jaren twintig werden er school- en vakbondsfilms vertoond. In de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Duitse bezetters het pand als hospitaal. In 1949 werd filmhuis het Venster opgericht. Drie jaar later, na een verbouwing, startte theaterzaal De Lantaren in het gebouw. 

IFFR

De eerste editie van het Rotterdamse Internationale Filmfestival, in 1972, vond plaats in Het Venster. De Lantaren nam Het Venster over in 1981. Kort na de eeuwwisseling “borrelden” de eerste plannen voor de verhuizing op. De aanloop naar de verhuizing was en is, zoals altijd en overal bij verhuizingen en verbouwingen, behoorlijk rumoerig en spannend. 2008 en 2009 waren turbulente jaren. Gebruikelijk gedoe rondom te krappe (verhuis)begrotingen, een dreigend faillissement, subsidieophogingen (rond de anderhalf miljoen euro), een vertrouwensbreuk tussen interim-directie en ondernemingsraad, bestuursruzies etc. etc. Om een film over te maken. 

Dieptepunt

Dieptepunt was een bedrijfsleider die in januari 2009 op staande voet wordt ontslagen en, onder het oog van filmfestivalgangers, met behulp van de politie, vertrekt. Tijd om vooruit te kijken. In oktober opent LantarenVenster dus haar deuren op Zuid. Vijf filmzalen plus een grote zaal, totaal negenhonderd zitplaatsen. De ambitie is groot. En nu maar hopen dat die wordt waargemaakt en dat het LantarenVenster voor de wind gaat. Rotterdam loopt doorgaans niet echt warm voor muziekcentra en andere culturele gelegenheden. Daarnaast zijn veel horecagelegenheden op de Wilhelminapier gestrand. Aan mij zal het niet liggen…