Reykjavik: Hallgrímskirkja en Landakotskirkja

Reykjavik, IJsland: standbeeld Leif Eriksson, Son of Iceland (foto: René Hoeflaak)

Reykjavik, IJsland: standbeeld Leifr Eiricsson, Son of Iceland (foto: René Hoeflaak)

Het is kerstmis. Dus waarom geen kerstverhaal?  In dit geval is het meer een kerkverhaal. Over twee kerken, tweeduizend kilometer van hier. En met een Nederlands tintje. En een architect die zijn ontwerp nooit afzag. En een ontdekkingsreiziger die niet wist wat hij zag.

Leifr Eiricsson 

Twee maanden geleden was ik in Reykjavik, de hoofdstad van IJsland. De stad is te overzien. In letterlijke zin vanaf de rondom gelegen heuvels. En in figuurlijke zin omdat je de ‘highlights’ van de stad wel in een, hooguit twee dagen wel gezien. Over kerken gesproken:  ik vloek nu in de IJslandse kerk. Want leenwoorden zoals ‘highlight’ zijn in IJslandse taal niet toegestaan. ‘Not done’  Verontschuldigingen andermaal voor de leenwoorden. De IJslanders zijn trots op hun cultuur, taal en onafhankelijkheid. Niet voor niets is Leifr Eiricsson één van de bekendste en historische personen in IJsland.  Eiricsson kwam uit een avontuurlijke ontdekkingsreizigersfamilie.  Zijn ‘vogelvrije’ vader Erik de Rode ontdekte Groenland. In 1002 voer Leifr met 35 bemanningsleden vanaf IJsland naar het westen om later aan wal te gaan op een stuk onbekend land dat ze Vinland noemde. Eiricsson was daarmee de eerste westerling die voet aan wal zette op Noord-Amerikaans grondgebied. Vijfhonderd jaar voor Columbus. Eriksson staat op een voetstuk in IJsland. En dus ook in Reykjavik.

Hallgrímskirkja

Reykjavik, 25 oktober 2014: Hallgrímskirkja (foto: René Hoeflaak)

Reykjavik, 25 oktober 2014: Hallgrímskirkja (foto: René Hoeflaak)

Zijn standbeeld staat ook voor de Hallgrímskirkja, de grootste kerk van het land. De 73 meter hoge kerk is niet te missen en van veraf zichtbaar. De bouw van de kerk duurde ruim veertig jaar. Pas in 1988 was de kerk af. De kerk is gebouwd van basalt, vulkanisch gesteente. Passend IJslands materiaal. Het was immers de wens van de architect – Guðjón Samúelsson- om de schoonheid van de natuur van IJsland in de kerk terug te zien. Het standbeeld van Eiricsson op het kerkplein is een cadeau van de Verenigde Staten. De architect overleed in 1950 en heeft de kerk dus nooit afgezien.

Nederlands tintje

Maar hoe zit het nu met dat Nederlandse tintje waarmee ik mijn blog begon? Wel, Samúelsson was ook de architect van Landakotskirkja , de katholieke kerk even verderop in de stad. Het bisdom Reykjavik  heeft een relatief  jonge en korte geschiedenis. De eerste bisschop van Reykjavik werd pas in 1968 aangesteld. Die primeur viel de Nederlander Hendrik Hubert Frehen te beurt. Ook de derde bisschop van Reykjavik was een Nederlander, Jo Gijsen. Gijsen keerde in 2007 terug in Nederland en overleed vorig jaar in Sittard. Gijsen werd de laatste jaren van zijn leven vooral in verband gebracht met zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. In die zin was de overplaatsing naar het afgelegen Reykjavik, waar het vaak en lang donker is, wellicht al een voorbode.

IJsland, Reykjavik: Landakotskirkja, de kerk van bisschop Jo Gijsen (1932-2013)

IJsland, Reykjavik: Landakotskirkja (foto: René Hoeflaak)