Ik stel je graag voor aan de zwagers James Worts en William Gooderham. Bijna tweehonderd jaar geleden verhuisden zij van Engeland naar Toronto, Ontario, Canada om er een molen te exploiteren. Door een briljant idee groeide de molen uit tot de grootste distilleerderij ter wereld, de grootste onderneming van Canada en een bommen-en explosievenfabriek. Het voormalige fabrieksterrein van Gooderham & Worts staat nu bekend als The Distillery District en is een van de belangrijkste toeristisch trekpleisters van Toronto. Vorige week bezocht ik de plek.     

Eigenlijk heeft James Worts (1792) de transitie van molen naar distilleerderij zelf niet meer meegemaakt. Met twintig jaar ervaring als molenaar in Suffold, Engeland verhuisde hij met vrouw en oudste zoon in 1831 naar het Canadese York, het latere Toronto, om aldaar een molen te exploiteren. Na het overlijden van zijn vrouw pleegde hij in 1834 zelfmoord en nam zijn zwager en investeerder William Gooderham de molen over. 

Whisky van overtollig graan

Het was William die enkele jaren later op het idee kwam om van overtollige graan whisky te gaan distilleren. Zo gezegd zo gedaan. In 1837 verkocht hij zijn eerste fles whisky. Het begin van een tijdperk. Want al snel werd brouwen en distilleren de ´core´ business van het bedrijf. Nadat de beide zonen van William en James, de neven George en James in 1856 het bedrijf overnamen en de naam van de onderneming veranderde in Gooderham & Worts Limited kwam de zaak pas echt in een stroomversnelling.

Don Rivier, twee miljoen vaten

Met nieuwe en moderne distilleerderijgebouwen aan de voet van de Don Rivier en met aansluiting op spoorlijnen, produceerde Gooderham & Worts Limited in 1862 al 700 duizend vaten gedistilleerde dranken. Toen al een kwart van alle in Canada gedistilleerde dranken. In de tweede helft van de 19e eeuw groeide het bedrijf uit tot een van Canada’s meest prominente industriële ondernemingen. Met een productie van meer dan twee miljoen whiskyvaten. De distilleerderij groeide en groeide, kocht spoorlijnen om graan te vervoeren en werd een van de grootste werkgevers van Toronto. Lees verder na de foto.

Ontario Temperance Act en Eerste Wereldoorlog

De aangescherpte alcoholwet ´ Ontario Temperance Act´ in 1916 was een keerpunt.  Verkoop van alcohol werd in de provincie Ontario verboden en alcoholgebruik werd ontmoedigd. De wet stopte de groei en expansie van het bedrijf. Daarnaast werden dranken als bier en wijn populairder in Canada. De verkoop van whisky nam af. De vraag om munitie nam echter toe. De wereld verkeerde immers in oorlog. Het alcoholverbod en de vraag naar munitie tijdens de Eerste Wereldoorlog dwong Gooderman & Worts tot een volgende tijd transitie. Namelijk die van distilleerderij naar producent van grondstoffen voor explosieven als aceton onder de naam British Aceton. Lees verder na de foto’s

Laatste fles whisky en filmopnames

Na de Eerste Wereldoorlog en het schrappen van de strenge alcoholwet in de jaren twintig volgde een periode van zestig jaar waarin het bedrijf of werd overgenomen of ging fuseren. De productie van de laatste fles whisky was in 1957 en in de jaren zestig, zeventig en tachtig produceerde de fabriek louter rum en niet drinkbare alcohol. In 1990 werd de fabriek uiteindelijk gesloten. Het gesloten fabrieksterrein werd in de jaren daarna intensief gebruikt als decor voor filmopnames en commercials. En daar is wel iets voor te zeggen, zo vind ik zelf.   Lees verder na de foto’s

Distillery District en restaurants

Net als in andere steden waar ook ter wereld werden het terrein met verlaten fabriekshallen, gebouwen en pakhuizen vanaf 2002 omgebouwd tot ruimtes met ateliers, galeries, restaurants, café’s en winkels en bekend onder de naam The Distillery Distict en is anno 2023 een van de belangrijkste toeristische trekpleisters en heeft het de status van Nationaal Historisch Canadees erfgoed.