De stilte in het Zuid-Italiaanse Pietro Vernotico is oorverdovend. Eigenlijk hadden we er niets te zoeken en was er -op het oog- wellicht niets over het dorp te schrijven. Tenzij je geïnteresseerd bent in het verhaal van een tarantulabeet en een bijzondere huisarts.

Pietro Vernotico ligt in de hak van Italië in de regio Puglia. Niet ver van Brindisi. Met de trein ben je er in een goede tien minuten. Het dorp is typisch zo’n verlaten ‘achterblijvers’ dorp. Lees verder na de foto.

Mislukte olijvenoogsten

Zoals zoveel plattelandsdorpen in Europa en helemaal in Zuid-Italië is Pietro Vernotico als door een magneet en overeenkomstig de aloude wetten van de economie leeggetrokken door de grote stad of het hoge noorden. Daarnaast laten de jarenlange mislukte olijvenoogsten door de vernietigende Xylella bacterie overal op het platteland in Puglia haar sporen na.

Met als gevolg, leegstaande panden, vertrokken kleine middenstanders, weinig bedrijvigheid, lege straten, hooguit één a twee dorpscafé’s en bijna altijd een kerk met een verlaten centraal dorpsplein die doet herinneren aan de tijden van weleer. Veel huizen staan te koop of te huur in Pietro Vernotico. Net als voormalige olijfboomgaarden in de regio. Lees verder na de foto’s

Vendisi

Als we vanaf het station meteen rechtdoor over de stille Via Stazione richting het dorpsplein lopen, passeren we in minder dan tien minuten evenzoveel huizen met een bord ‘vendisi’ (te koop). Lees verder na de foto.

San Pietro Apostolo

De geschiedenis van San Pietro Vernotico begint al zo rond de 8e eeuw. Als Basiliaanse monniken beginnen met het bouwen van de kerk van San Pietro Apostolo. De kerk staat er nog steeds en in opvallend goede staat, zo is mijn indruk.

Naast de kerk zou tot ongeveer 1900 een put met wonderwater hebben gestaan om de wonden van ‘tarantula’ beten te genezen, aldus een dorpslegende. Maar waar naast de kerk is nog altijd voor ons de vraag. Lees verder na de foto’s

Eerste Wereldoorlog

1107 is een belangrijk jaar. Want uit dat jaar dateert het eerste officiële document waarin het dorp wordt genoemd. Een document waarin de weduwe van de Graaf van Brindisi een deel van haar land schonk aan het dorp ‘San Pietro’

In diezelfde eeuw zou het dorp al een stedelijk bestuur hebben gehad met burgemeesters en een parlement.Lees verder na de foto’s

We maken sprongen in de tijd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd San Pietro Vernotico zwaar getroffen. Maar liefst 114 dorpsbewoners verloren het leven. In de decennia erna kwam er onder meer een nieuw politiebureau en werd het station langs de spoorlijn Brindisi-Lecce opgeknapt. Lees verder na de foto.

Domenico Madugno

Verder woonde Domenico Madugno in zijn tienerjaren in het dorp. ‘Wie?’ hoor ik je denken. Wel Domenico Madugno leefde van 1928 tot 1994 en was een bekende zanger en acteur in Italië. Nadat hij in 1984 door een beroerte verlamd raakte zette hij zich in voor gehandicapten en trad hij zelfs toe tot het Italiaanse Parlement.

Voor zover ik weet leverde hem dat in San Pietro Vernotico geen standbeeld op. Die eer viel wel ten deel aan dokter Lorenzino Manca. Zijn in 1981 onthulde standbeeld troffen wij aan net voor het dorpsplein. En trok uiteraard mijn nieuwsgierigheid. Lees verder na de foto’s.

Fiat 600

Grondig en volhardend digitaal graafwerk leerde mij dat Manca in de jaren vijftig, zestig en zeventig een zeer gewaardeerde huisarts was in San Pietro Vernotico. 24 uur per dag bereikbaar. En rondrijdend in een oude Fiat 600. Lees verder na de foto’s.

Manca was een huisarts die uit zichzelf en uit belangstelling aanbelde bij bewoners, bij gebrek aan een ziekenhuis zijn kamer liet ombouwen tot operatiekamer en – zo las ik verder-‘nimmer om geld vroeg’. Hij was beroemd om zijn diagnoses op basis van observatie en ervaring. Na zijn overlijden in 1980 zamelden inwoners uit waardering geld in voor een standbeeld. Dat zegt toch wel wat.

Ik weet bijna zeker dat hij ook zonder en na het verdwijnen van de bron met het heilige wonderwater een ‘tarantula’ beet wist te genezen. Maar hoe dan ook, ook al is er wellicht niet veel te zoeken in San Pietro Vernotico. Er is altijd wel iets over te schrijven.

Lees hier mijn andere reisverhalen over Italië