‘Hopelijk tot snel’ aldus de schipper van het voetpontje dat ons terugbracht van natuureiland Sophiapolder naar de vaste wal in Hendrik-Ido-Ambacht. De hoop van de schipper is wederzijds. Want je raakt er niet uitgekeken. Dat kan niet anders.

Het natuureiland Sophiapolder ligt in de rivier de Noord. Tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht, het dorp waar ik opgroeide. Tientallen jaren wandelde, fietste of reed ik over de Papendrechtse Hoogendijk en Noordhoek langs de rivier en het eiland.

Maar pas nu kwam het er dan eindelijk van om het eiland te bezoeken. Dat het jaren heeft geduurd is niet zo vreemd. Want het eiland is eigenlijk pas sinds 2012 ‘open’ voor natuurliefhebbers, wandelaars en belangstellenden.

Herman de Kat

In middeleeuwen en de eeuwen daarna was het eiland niet meer dan een verzameling van drie zandbanken. Het was de Dordtse bankier en grondbezitter Herman de Kat die de zandbanken in 1856 drooglegde en er één eiland van maakte.

Hij vernoemde het eiland naar Sophie van Württenberg. Zij leefde van 1818 tot 1877 en was in 1856- als eerste echtgenote van Koning Willem III- Koningin van Nederland.

Scheepswrakken en koeien

Bijna anderhalve eeuw lang was het eiland van slechts 77 hectaren niet meer dan een weiland met grazende koeien, akkers, scheepswrakken en een plek voor het slopen van schepen met alle vervuiling van dien.

Dat veranderde in de jaren negentig van de vorige eeuw met de komst van de Betuwelijn die precies onder het eiland door loopt. Want ter compensatie van de natuurschade van die spoorlijn aanricht wees Rijkswaterstaat de Sophiapolder in 1996 aan als natuurcompensatiegebied. Nederlandser kan bijna niet.

Doorsteken dijken

Met het doorsteken van de dijken in 2011 werd de Sophiapolder pas echt overgelaten aan de natuur. Bijvoorbeeld en vooral door de werking van eb en vloed.

De natuur deed meteen haar werk. Vogels en bloemen hadden niet veel tijd nodig om de slikken van het eiland vol met voedsel te ontdekken en te omarmen.

De Sophiapolder groeide in korte tijd uit tot een vogel-, plant en bloemrijk eiland met trekvogels, standvogels, weidevogels en wadvogels. Vogels die gedijen met vloed, vogels die gedijen in eb en vogels voor allebei.

Zoals de lepelaar, grutto, kluut, tureluur, ijsvogel, kievit, gans en de scholekster en zelfs – naar verluidt- een zeearend. Maar die heb ik niet gezien. Net zo min als een bever. Want ook die schijnt de Sophiapolder te hebben gevonden.

Dordrecht en Papendrecht

Terug naar vorige week: wij bezochten het eiland met eb en wandelden tegen de klok in over een gras- en plantendijk richting de uitkijkplek over het drierivierenpunt voor Dordrecht, het meest – en drukst bevaren punt van Europa om vervolgens in noordelijk richting langs Papendrecht richting de vlonders en de vogel uitkijkhut te struinen. Een ander woord kan ik zo snel niet bedenken.

Vlonders en moerassen

Een wandeling over de vlonders dwars over het eiland is een ervaring op zich. Met links, rechts en voor je slikken en moerassen met tientallen vogelsoorten. Jong, oud, groot en klein. Althans bij eb. Maar hoe anders en eveneens speciaal moet het zijn om ook met vloed over de vlonders te wandelen?

Om het verschil tussen eb en vloed mee te maken is alleen al een reden om nog een keer terug te keren. Want de Sophiapolder heeft vele gezichten. Ieder uur uur en iedere dag en ieder (jaar)getijde. Dat kan niet anders.

Vrijwilligers en koffie

Wat ook bijna niet anders kan, is dat een bezoek aan Sophiapolder begint of eindigt in het in 2019 geopende bezoekerscentrum.

Net als het pontje, word je hier bediend door vrijwilligers van het Zuid-Hollands Landschap, de stichting die het eiland beheert. Op een gratis!! bakje koffie, informatie of gewoon een leuk praatje. In het bezoekerscentrum kan je zowel binnen als buiten genieten van het uitzicht op het eiland, een boekje lezen of een spelletje spelen.

360 uur

Maar dat alles wel uitsluitend tussen 12 en 16.00, de eerste en laatste vaartijd van de pont. En dan alleen op woensdag-, zaterdag- en zondagmiddagen en van 1 maart tot 1 oktober.

De vaartijd van en naar het eiland is minder dan tien minuten. Belangrijk: op de boot is een fooienpot. En honden en fietsen mogen niet mee.

Sophiapolder is dus pakweg 90 middagen of 360 uur per jaar geopend. Voor de mens. Ik voelde mij bevoorrecht.

Lees hier meer over Sophiapolder op de website van het Zuid-Hollands Landschap. Zoals hoe je er komt.