Vanaf het centrum van Brindisi bracht buslijn 5 ons naar haar eindpunt en dichtbij ons doel: Castello Alfonsino op het eilandje Sant’ Andrea. Al 400 jaar bewaakt het Spaanse fort de Italiaanse kust. Sinds kort kan je naar binnen. Maar dat is geen vanzelfsprekendheid.

Castello Alfonsino is met haar dreigende kanonnen al eeuwen lang het controlepunt voor binnen- en uitvarende schepen. Nog maar enkele jaren geleden werd het fort door de Italiaanse marine verkocht aan de gemeente Brindisi, die het openstelde voor- vooral vooraf aangekondigde- bezoekers. Voor onverwachte bezoekers ligt dat soms anders. Lees verder na de foto’s.

Onaangekondigde en onverwachte gasten moeten – net als wij- het geluk hebben om vanachter het gesloten toegangshek de aandacht weten te trekken van de twee aanwezige en uitsluitend Italiaans sprekende gidsen. En vervolgens – na betaling van 8 euro per persoon- met één andere bezoeker en dus de twee gidsen- in anderhalf uur door het volledig lege fort te worden geleid. Met de keurig verzorgde en informatieve app als tolk en translator.

Begonnen als klooster

Net als zoveel andere plekken en gebouwen op de wereld, begint Castello Alfonsino haar geschiedenis als een klooster.

Daarvoor moeten we wel een kleine duizend jaar terug. Als benedictijnen zich in de elfde eeuw op het eilandje Sant’ Andrea vestigen en er, in het zicht van Brindisi, een klooster (laten) bouwen. Dat hebben ze geweten.

Want eeuwenlang was het klooster in diverse oorlogen – met onder meer de Normandiërs en de Longonarden – het doelwit van aanvallen en bijbehorende plunderingen.

1445

Na bijna vier eeuwen was het Koning Alfonso I van Napels die de abdij in 1445 liet afbreken en er een uitkijktoren neerzette. In roerige tijden met steeds meer potentiële vijanden en spreekwoordelijke kapers langs en op de kust een strategisch en achteraf wijs besluit.

Want in 1480 dreigden Ottomaanse troepen van sultan Mehmet II het koninkrijk van Napels via onder meer de haven van Brindisi binnen te vallen.

Voor Ferdinand I, zoon en inmiddels opvolger van de eerdergenoemde Koning Alfonso I, was de Ottomaanse dreiging van 1480 zelfs aanleiding om de naar zijn vader genoemde uitkijkpost uit te laten bouwen tot verdedigingsfort.

Karel V

Uiteindelijk waren het niet de Ottomanen tegen wie het fort bescherming moest bieden. Want met het overlijden van Ferdinand I in 1493 begon ook een nieuwe periode van oorlogen met andere vijanden. Zoals de troepen van Karel V, (jawel daar is hij weer, waar heerste hij niet?) die zijn zinnen had gezet op het Koninkrijk Napels.

Met succes. Want het Koninkrijk van Napels en dus Brindisi ging op in het Spaanse Rijk. Maar dat betekende niet dat het daarmee ophield met oorlog en dreiging. Integendeel. De zoon en opvolger van Karel V, Filips II vreesde opnieuw de Ottomanen en gaf in 1558 opdracht om van het hele eiland Sant’ Andrea één groot fort te maken. Zoals het nog altijd is.

45 jaar bouwen

Een fort in de vorm van een onregelmatige driehoek. Met bolwerken, een gouverneurswoning, soldatenkwartieren, een buskruitkamer, een wapenplein, een ontspanningsruimte en een kerk. De bouw duurde maar liefst 45 jaar. Tot 1604.

Of het zo moest zijn, brak eigenlijk in die periode ook een tijdperk van ‘relatieve’ rust aan. Maar door de altijd aanwezige dreiging van oorlogen tussen weerbarstige en wispelturige koninkrijken, koningen en keizers bleef het fort eeuwenlang tot nog maar enkele jaren geleden een belangrijke strategische plek en marinebasis.

Of een bakermat van verzet. Zoals tijdens het Franse bestuur onder Napoleon en het fort het hoofdkwartier was van contrarevolutionairen en daarom in 1799 bestormd door Franse troepen.

Militair hospitaal

Vanaf halverwege de 19e eeuw tot einde vorige eeuw was het Castello Alfonsino een belangrijke marinebasis met torpedoboten en een militair hospitaal. De rails waarop de torpedoboten werden verplaatst, zijn nog altijd zichtbaar.

Rond 2000 werd het eigendom van het fort overgedragen aan de gemeente Brindisi.

Onoverwinnelijk

Het museum en het fort staat symbool voor het onoverwinnelijke Brindisi. Nog altijd wakend over de stad. In de verte en met moeite met het blote oog zichtbaar vanaf de wandelpromenade aan de haven in het centrum.

Je moet er wat voor doen om er te komen. Wij namen in het centrum buslijn 5 en stapten een klein half uurtje later uit op het eindpunt Porticciolo Turistico.

Red Fort

Vandaar is het ongeveer twintig minuten prachtig wandelen langs de zee en over het eiland richting het fort. Het fort wordt ook wel Red Fort genoemd door haar rode kleuren tijdens de zonsondergang. Ook dit maakt het fort zo bijzonder.

Hoe dan ook. Een bezoek aan Caso Alfonsini is een aanrader. Net als een bezoekje aan het restaurant restaurant Il Porticciolo bij de bushalte. Dus wie Brindisi bezoekt: sla het fort niet over.