Een wandeling in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer bracht mij afgelopen zaterdag zo maar in de Bloementuin Darwin. Volgens de Britse krant The Guardian, één van de tien beste Europese parken ‘you’ve never heard of’. Dat gold ook voor mij. En eerlijk gezegd snap ik ook wel waarom.

De bloementuin van Darwin werd in 1952 ontworpen door de tuinarchitect Hans Warnau (1922-1995), als onderdeel van het nieuw te bouwen tuindorp Frankendael in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer. Warnau was in die tijd ook betrokken bij de wederopbouw van Rotterdam.  

Aantrekkelijk voor alle leeftijdsgroepen

Toch werd de tuin pas 11 jaar later, in 1963, aangelegd. De tuin moest aantrekkelijk zijn voor alle leeftijdsgroepen, met onder meer een rozentuin voor ouderen en een speelweide voor kinderen.

De tuin ligt in het Darwinpark en is te betreden via een ingang door een mooie statige en bijgeknipte groene hagen poort aan de straatzijde van het Darwinplantsoen, op pakweg duizend meter van het geboortehuis van Johan Cruijff. Wellicht heeft hij er wel eens doorheen gewandeld. Zou zo maar kunnen.

De groene natuurpoort valt eigenlijk pas op als je in de straat zelf loopt en dan nog loop je er- zeker als je er niet op rekent- zo maar voorbij. Maar dat gold niet voor mij. En dus betrad ik de tuin.

Volgens de website van de vrienden Park Darwin groeien en bloeien in de tuin planten, bollen en planten met namen als trommelstokjes en de Anna Palownaboom. Tot nog maar enkele jaren geleden heette de tuin nog Vaste Plantentuin. Wellicht verklaart dat waarom de tuin niet zo kleurrijk is als de naam van de tuin mij deed vermoeden. Maar mogelijk is dat op andere momenten anders.

Tuinman en rust

De tuin was – zaterdag althans- stil en verlaten. Later las ik dat de tuin nooit echt druk is bezocht. Mede daarom dreigde in de jaren zeventig een definitieve sluiting.

Met de aanstelling van een tuinman hoopte men de tuin nieuw leven in te blazen. Dat lukte deels. Maar de tuin was alleen open wanneer de tuinman er zelf was. Die bovendien het liefst alleen wilde werken, zo las ik ergens. Een mogelijke verklaring waarom je niet zo snel van het park ‘hoorde’.

Pensioen en Johan Cruijff

Door het het pensioen van de tuinman in 2017 liep de tuin opnieuw gevaar. Dit keer waren het buurtbewoners die voor redding zorgden. Door zich te verenigen, een actiecomité te starten, sponsoren te werven en subsidie te regelen voor onderhoud en behoud van de tuin. Bijvoorbeeld voor de aanstelling van een coördinator.

Het betekende niet alleen een nieuwe start. Maar ook de naam werd veranderd. De Vereniging Vrienden van het Park van Darwin telt inmiddels 200 leden en 50 vrijwilligers. Onder meer voor het openen en sluiten van de hekken.

In de zomer van 2024 roemde en noemde de Britse Guardian de Bloementuin van Darwin in Amsterdam in een lijst van tien beste Europese tuinen “waar je vermoedelijk nooit van hebt gehoord in Europa.” Dat laatste klopt.

Hulde aan de vrijwilligers en iedereen die zich inzet voor het park. Maar of het thuishoort in de Europese top tien?? Om met de woorden van Johan Cruijff te spreken: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt‘